YÖNETİM
RAPORLAMA
İklim Değişikliği

World Class Manufacturing (WCM), ISO 14001, ISO 50001 ve ISO 14064 sistem ve standartlarına sahip olan Tofaş, çevresel risklerini, önemli mali kaynak kullanımı gerektirmesine rağmen önleyici ve proaktif bir şekilde yönetmektedir. Bu yaklaşımın sonucu olarak Tofaş, potansiyel risklerin kontrol altında olduğundan ve muhtemel hasarların mali etkilerinin oldukça düşük olacağından emindir.

Tofaş, performansın kesintisiz iyileştirilmesini temel alan WCM –Environment metodolojilerini kullanarak proaktif bir yaklaşım sergilemektedir. WCM metodolojisinde çevre mevzuatı gerekliliklerinin ötesinde, risk, kayıp ve kirlilik kaynaklarını ortadan kaldırmak veya azaltmak amacıyla proaktif önlemler alınır. Anormal ve acil durumlarda üretim süreçleri ile ilgili potansiyel çevre risklerinin yönetilmesi amacıyla özel risk analizi ve değerlendirme araçları kullanılmaktadır. 

Normal çalışma koşullarında çalışmalar, gelecekte yatırım gerektirecek ve mali etkileri söz konusu olacak idari düzenlemelerin öngörülmesine odaklanmıştır. Tofaş ayrıca 2010 yılından itibaren ISO 14064-1 Sera Gazı Yönetimi Sistemini ve yıllık Sera gazı Raporlarının doğrulanmasını ve 2013 yılında da ISO 50001 Enerji Yönetimi Sistemini devreye almıştır.

Çevre Yönetimi

Tofaş, çevre yönetim sistemi çalışmalarına 1997 yılında başlayarak, 1998 yılında otomotiv sektöründe ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi sertifikasyonunu gerçekleştiren ilk fabrika olmuştur. Köklü ve sürdürülebilir bir Çevre Yönetim Sistemine sahip olan Tofaş, 2014-2017 yıllarını kapsayacak şekilde 6. kez belgelendirilmiştir.

2013 yılında ayrıca Tofaş’ın Enerji Yönetimi Sistemi ISO 50001 standardına göre belgelendirilmiştir. Bu kapsamda Tofaş’ın çevre ve enerji politikaları birleştirilerek yeniden yayınlanmıştır.

Tofaş, dünyadaki tüm Fiat fabrikaları ile entegre bir sistem olan, yalın ve proaktif çevre yönetimini de içinde barındıran World Class Manufacturing-WCM (Dünya Klasında Üretim) metodolojisini kullanmaktadır.

Tofaş, yalın ve proaktif çevre yönetim sistemi aşağıdaki adımlar çerçevesinde uygulanmaktadır:

Adım 1:  Çevre Politikası, Organizasyon, Çevresel Etkilerin Değerlendirilmesi ve Yasalara Uyum

Adım 2:  İşletme Kontrolleri, Kirlilik Kaynaklarının Önlenmesi ve Karşı Tedbirler

Adım 3:  Çevre Yönetim Sistemi (IS0 14001), Çevre Kültürü ve İç Denetim Sistematiği

Adım 4:  Doğal Kaynak Yönetimi, Enerji Yönetim Sistemi ( ISO 50001), Enerji ve Çevre Kayıp Analizleri, Kimyasal Risklerin azaltılması, 5R (Refuse, Reduce, Reuse, Recycle, Recover) iyileştirmeleri

Adım 5:  Çevresel Hesap Verilebilirlik, Sürdürülebilirlik Raporlamaları ve Sera Gazı Yönetimi (ISO 14064)

Adım 6:  Yeşil Satın Alma, Yeşil Lojistik, Yeşil Bayi ve Servisler, Tedarikçilerle İlişkiler

Adım 7:  Çevresel Yük ve Risk Azaltma Faaliyetleri, Dünya Klasında Model Fabrika

Fiat uzman denetçileri tarafından yukarıda belirtilen WCM uygulamalarına yönelik denetimler her yıl gerçekleştirilmektedir. Bu denetimlerin neticesinde, Tofaş’ın Fiat’ın WCM yalın üretim sistemi içindeki Çevre Faaliyetleri, 5 üzerinden 4 puan ile tüm Fiat fabrikaları arasında en iyi seviyededir.

​ Çevresel Etki Değerlendirme

Tofaş’ın belirgin çevresel etkileri ISO 14001 standardı doğrultusunda uygulanan Çevresel Etki Değerlendirme Prosedürü ile belirlenmektedir. Yasal gereklilikler ve oluşacak çevresel etkinin olasılığı ve boyutu dikkate alınarak yapılan değerlendirmeler sonucu, Tofaş'ın belirgin çevresel etkileri aşağıdaki gibi belirlenmiştir:

  • - Enerji Tüketimi
  • - İklim Değişikliği (Sera Gazı Emisyonları)
  • - VOC Hava Emisyonları
  • - Su Tüketimi
  • - Atık Su Emisyonları
  • - Atık Üretimi
  • - Tehlikeli Kimyasallar

Yeni kurulacak üretim tesislerinin tasarımında, öncelikle çevresel etki analizi yapılarak Tofaş’ın çevre ve enerji şartnameleri doğrultusunda mevcut en iyi tekniklerin uygulanması sağlanmaktadır.

Tüm Fiat Chyrsler Automobiles fabrikalarının ortak paylaşım portalı olan “FCA Best Practise Portalı” yoluyla yapılan tüm iyileştirmeler paylaşılıp, yaygınlaştırılmaktadır. Bu sayede edinilen tecrübeler ve WPI (Work Place Integration) Metodu ile her proses adım adım analiz edilerek, potansiyel riskler proaktif olarak önlenmektedir. Bunun yanı sıra yeni tesis ve ekipman alımlarında izlenen Çevre & Enerji Kanban Sistemi ile tüm satınalma süreci 5 ana fazda detaylı bir şekilde ele alınır:

  • - Dizayn ve üretim fazı
  • - Kurulum Fazı
  • - Devreye Alma Fazı
  • - Seri Üretim Test Fazı
  • - Eğitim ve Final Fazı
Yasal ve Diğer Şartlar

Tofaş, geleceğe hazır olma stratejisi doğrultusunda, orta ve uzun vadede yürürlüğe girmesi beklenen yasal şartlara uyum için önceden planlama yapmaktadır. Tofaş yasal yükümlülüklerin ötesinde uluslararası standartlara göre hazırlanmış Tofaş ve Fiat çevre/enerji verimliliği şartnamelerini uygulamaktadır.

Tofaş tüm Fiat dünyasında uygulanan Dünya Klasında çevre ve enerji standartlarını yerine getirmektedir. Yeni projelerde uygulanabilir en iyi teknikler (BAT- Best Available Technics) seçilmektedir.

Amaç, Hedefler ve İyileştirme Programları

Tofaş’ın çevre vizyonu; proaktif ve yalın yönetim araçları kullanarak, “Dünya Klasında Çevre Yönetim Sistemi” kurmaktır. Tofaş’ın temel ilkesi, 0 atık/0 kayıp hedefine ulaşmak için, “arıtmak değil hiç kirletmemek” tir. Bu amaçla Tofaş’ın çevre politikasında da ifade edildiği üzere “her türlü atık bertaraf işlemini bir doğal kaynak kaybı olarak algılanır ve kirliliği kaynağında önleyecek yöntemler geliştirilir”.

Tofaş’ta gerçekleştirilen Stratejik Planlama çalışmaları doğrultusunda uzun vadeli çevresel hedefler aşağıdaki gibi belirlenmiştir:

Çevresel
Hedefler
Performans
Göstergesi
2016 2017(H) 2020 (H) 2016-2020 (Performans)
Enerji Tüketimi GJ/oto 3,90 3,47 3,50 -%
Sera Gazı Emisyonu ton CO2(eq)/oto 0,400 0,381 0,350 -% 12,5
VOC Hava Emisyonu gr/m2 34,55 32,85 29,0 -% 16
Su Tüketimi m3/oto 3,27 2,92 2,50 -% 23,5
Atıksu Miktarı m3/oto 2,63 2,55 0,50 -% 80,9
Arıtılmış Su Kalitesi KOİ (% Yasal Limit) < %40 < %40 < %40 -
Toplam Atık Üretimi kg/oto 47,2 47,1 44,0 -% 6,7
Tehlikeli Atıklar kg/oto 7,5 6,13 8,00 -
Gömülerek Bertaraf Edilen Atık Oranı % 0 0 0 -
Ozon Tabakası İncelten Maddeler kg Stok 93 0 0 %100

Tofaş 2017 yılında, WCM Enerji Yönetim Metodolojisi kapsamında 34 yeni enerji verimliliği projesi hayata geçirmiştir. 2016 yılının son çeyreğinde devreye alınan projelerle birlikte 2017 yılına etki eden proje sayısı 72’ye ulaşmıştır.

Bu projeler sayesinde toplam 72.633 GJ enerji ve 5.645 ton CO2e emisyon tasarrufu sağlanmıştır. Yapılan makro enerji verimliliği projelerinden bazıları:

  • - Solvent bazlı boya kabini ısı geri kazanım projesi
  • - Boya fırın izolasyon ve hava denge modifikasyonu
  • - Boya Müdürlüğü LED aydınlatma uygulamaları faz2
  • - Süspansiyon kaynak hatları akım optimizasyonu
  • - Porya, Kampana transfer hatlarında otomasyon projesi
  • - Gövde Smart otomasyon proje faz çalışmaları
  • - Gövde Laser kaynak operasyonunda basınçlı hava optimizasyonu
  • - Kataforez havuz sirkülasyon pompalarında sürücü uygulaması
  • - Kabin ızgaraları teflon kaplama projesi
  • - Elektrik maliyetlerinin çalışma koşullarına uygun optimizasyonu
  • - Eisenmann ısıtma havuz eşanjörleri kapasite artışı
  • - Verimli elektrik motor ve sürücü projeleri
  • - Çeşitli izolasyon projeleri​

Tofaş Boya Üretim Müdürlüğü bünyesinde devreye alınan Solarwall® Teknolojisi ile Proses Havası Isıtma Projesi, güneş enerjisinden faydalanılarak ısıtılan havanın, direk olarak üretim proseslerinde kullanılması prensibine dayanmaktadır. Otomotiv sektöründe, güneşten elde edilen sıcak havanın proseste kullanımı konusunda öncü özelliği taşıyan bu yenilenebilir enerji projesinde, kullanıldığı proseste yılda %35 enerji tasarrufu sağlanmakta, 2181 GJ/yıl doğalgaz karşılığı güneş enerjisinden sıcak hava üretilirken, 122 ton/yıl eşdeğer sera gazı azaltılmaktadır.

Tüm yeraltı depolama tankları çevresel risklere karşı güvenli hale getirilmiş ve kimyasal stoklama kapasiteleri azaltılmıştır. Üretim süreçlerinde oluşan endüstriyel atıkların %100’ü malzeme geri kazanımı için ve çimento sektöründe hammadde ve enerji kaynağı olarak kullanılmaktadır. Bu sayede önemli bir adım gerçekleştirilerek, sıfır atık bertarafı (landfill) hedefine ulaşılmıştır.

Prosedürler ve Sorumluluk Yapısı

Tofaş’ta kalite, çevre, enerji ve iş güvenliği yönetim sistemleri, Tofaş Entegre Yönetim Sistemi çatısı altında uygulanmaktadır. Çevre ve enerji ile ilgili yapı, sorumluluklar ve prosedürler Tofaş Entegre El Kitabında tanımlanmıştır. Söz konusu el kitabı sürekli iyileştirme anlayışı ile yıl içinde edinilen tecrübeler ışığında her yıl revizyon için gözden geçirilir.

Tüm departman yöneticileri sorumluluk alanlarında entegre el kitabında tarif edilmiş çevre politikası ve çevre prosedürlerinin uygulanmasından sorumludur. Çevre politika ve prosedürlerinin uygulanmasında ve birim içerisinde yayılımının sağlanmasında departman çevre ve enerji rehberleri görev almaktadır. Tüm çevre ve enerji rehberleri aylık Çevre ve Enerji Kurulu toplantılarına katılarak politikaların departman içerisinde yayılımını ve eğitim faaliyetlerini düzenlemektedir.

Endüstriyel Operasyonlar Direktörü, Yönetim Temsilcisi görevini yürütür. Çevre, Sağlık ve İş Güvenliği Müdürü, çevre ve enerji yönetim sistemlerinin yerleştirilmesi ve geliştirilmesinden sorumludur ve iç ve dış denetimleri organize ederek sistemin sürekli iyileştirilmesini sağlanmaktadır.

Çevre Denetimleri, Raporlama ve Gözden Geçirme

Çevre ve enerji ile ilgili anahtar performans göstergeleri SAD (Standard Aggregation Data) ve EMT (Energy Monitoring and Targeting) programları yoluyla Fiat merkez çevre ve enerji birimlerine raporlanmaktadır.

Çevre, Sağlık ve İş Güvenliği Müdürlüğü ve diğer Müdürlüklerde bulunan çevre ve enerji rehberleri çevresel verilerin günlük, haftalık ve aylık dönemlerle izlenmesi ve raporlanmasından sorumludur.

Yönetimin gözden geçirme toplantılarında, iç ve dış denetim sonuçlarının yanı sıra çevre ve enerji politikasının yeterliliği ve etkinliği, amaç ve hedeflerin gerçekleştirilme performansı, yasal ve diğer şartlara uyum, acil durumlara hazırlık ve müdahale konuları gözden geçirilmektedir.

Her yıl tüm departmanlar, ISO 14001 ve ISO 50001 Standartlarına uygun olarak iç/dış denetime tabi tutulmaktadır. Denetimler sonrası elde edilen sonuçlar ve varsa saptanan uygunsuzluklar yönetimin gözden geçirme toplantılarında ele alınmaktadır.

2015 yılında gerçekleştirilen ISO 14001 ve ISO 50001 belgelendirme denetimleri sıfır uygunsuzluk ile başarılı bir şekilde sonuçlanmıştır.

Tofaş’ın çevre ve enerji ile ilgili tüm yasal ve diğer şartlara tam uyumu gerek yasal otoriteler ve gerekse ana hissedarları olan Koç Holding ve FCA tarafından her yıl denetlenir. Bugüne kadar yapılan denetimlerde herhangi bir önemli (majör) uygunsuzluk tespit edilmemiştir ve bugüne kadar verilmiş herhangi bir çevresel içerikli cezai yaptırım bulunmamaktadır. Son 20 yıl içerisinde Tofaş’ın faaliyet alanlarında çevresel kirlenmeye neden olabilecek herhangi bir sızıntı, kontrolsüz boşaltım veya çevresel kaza bulunmamaktadır.

Çevresel Farkındalık 

Tofaş, çevresel farkındalığın arttırılmasına yönelik olarak, Tofaş Akademi bünyesinde oluşturduğu eğitim modülleri ile çalışanlarına 2016 yılında toplam 3826 adam.saat eğitim programı uygulamıştır.

Tofaş’a giren her ziyaretçi ve müteahhit firma çalışanı mutlaka iş güvenliği, çevre riskleri ve kuralları ile ilgili eğitimden geçirilir ve bu eğitim 1 yıl süre ile geçerli olmaktadır. 

Fabrika içerisinde farkındalığın arttırılmasına yönelik olarak, görsel eğitim alanları, enerji proje yarışmaları, çevreci birim yarışmaları ve çeşitli görsel iletişim araçları kullanılmaktadır.

Tofaş’ta geleneksel olarak 5 Haziran Dünya Çevre Günü çeşitli etkinlikler ile kutlanmaktadır.

Tofaş’ ta her yıl ağaç dikme etkinlikleri düzenlenmektedir. Gölyazı mevkiinde yıkıntı atıkları depolama sahası olarak kullanılan 50 hektarlık bir saha, Tofaş’ın yaptığı yatırım ile rehabilite edilerek Fiat Ormanı haline getirilmiştir. Son 15 yılda bölgeye 20.000 adedi ıhlamur, incir, fıstık çamı ve sedir fidanı olmak üzere 150.000’den fazla fidan dikilmiştir. 2015 yılında Mudanya ve Gölyazı bölgelerinde yaşanan yangın felaketi ile zarar gören ormanların rehabilitasyonuna katkı sağlamak amacıyla, Tofaş çalışanları ve aileleri ile ağaç dikme etkinlikleri düzenlenmiş, toplamda 5000 fidan dikilmiştir.

Enerji Tüketimi

Tofaş 2017 yılında, araç başına enerji tüketimini %5 oranında azaltarak 3,74 GJ düzeyine getirmiştir. Tofaş 2020 yılına gelindiğinde bu oranı 3,50 GJ düzeyine düşürmeyi hedeflemektedir. Tofaş, enerji tüketimindeki bu düşüşe paralel olarak araç başına emisyon miktarını %X azaltmıştır. 2017 yılında X ton CO2e olarak gerçekleşen emisyon miktarını 2020 yılında 0,350 ton CO2e olarak gerçekleştirmeyi hedeflemektedir.

Su Tüketimleri ve Atık Su

Tofaş 2016 yılında araç başına 3,27 m3 düzeyinde olan taze su tüketimini 2017 yılında %3,4 oranında bir iyileştirme ile 3,16 m3/araç düzeyine düşürmüştür. Bu oranı 2020 yılına gelindiğinde 2,50 m3/araç düzeyine getirilmesi hedeflenmektedir.

​ Tehlikeli Atıklar

2017 yılında üretim süreçlerinde oluşan endüstriyel atıkların %100’ü malzeme geri kazanımı için ve çimento sektöründe hammadde ve enerji kaynağı olarak kullanılmaktadır. Bu sayede önemli bir adım gerçekleştirilerek, sıfır atık bertarafı (landfill) hedefine ulaşılmıştır.

Tofaş 2016 yılında araç başına 47,2 kg olan taze atık miktarını 2017 yılında X kg/araç olarak gerçekleştirmiştir. Bu oranı 2020 yılına gelindiğinde 44 kg /araç düzeyine düşürmeyi hedeflemektedir.

Uçucu Organik Bileşikleri Emisyonu

Operasyonel kontrollerin iyileştirilmesi ile son 5 yılda VOC emisyonlarında % 21 azaltma gerçekleştirilmiştir. Çözücü içermeyen temizlik ürünlerinin kullanılması, one-bell boya teknolojisine geçilmesi,su bazlı elektrostatik boya uygulamaları ve son olarak nitrotherm projesi ile ile VOC emisyonlarında Avrupa Birliği limitlerinin çok altında değerlere ulaşılmıştır.

İklim Değişikliği

2016 yılında Tofaş, World Class Manufacturing-Energy metodolojisi ile belirlenen ve enerji tüketimi ve CO2 emisyonlarının azaltılmasını hedefleyen faaliyetler gerçekleştirmiştir. Önemli ilerlemeler sağlayan projelere örnek olarak şunlar verilebilir:

  • - Solvent bazlı boya kabini ısı geri kazanım projesi
  • - Boya fırın izolasyon ve hava denge modifikasyonu
  • - Boya Müdürlüğü LED aydınlatma uygulamaları faz2
  • - Süspansiyon kaynak hatları akım optimizasyonu
  • - Porya, Kampana transfer hatlarında otomasyon projesi
  • - Gövde Smart otomasyon proje faz çalışmaları
  • - Gövde Laser kaynak operasyonunda basınçlı hava optimizasyonu
  • - Kataforez havuz sirkülasyon pompalarında sürücü uygulaması
  • - Kabin ızgaraları teflon kaplama projesi
  • - Elektrik maliyetlerinin çalışma koşullarına uygun optimizasyonu
  • - Eisenmann ısıtma havuz eşanjörleri kapasite artışı
  • - Verimli elektrik motor ve sürücü projeleri
  • - Çeşitli izolasyon projeleri

GHG Emisyonları Verileri:

Yıl Mutlak Kapsam 1
(ton CO2e)
Mutlak Kapsam 2
(ton CO2e)
Mutlak Kapsam
(ton CO2e)
Normalize Toplam
(ton CO2e/araç)
01 Oca 2011- 31 Ara 2011 60977 88705 149682 0,508
01 Oca 2013 - 31 Ara 2013 49208 62919 112127 0,458
01 Oca 2014 - 31 Ara 2014 50103 55879 105982 0,476
01 Oca 2015 - 31 Ara 2015 68904 61753 130657 0,470
01 Oca 2016 - 31 Ara 2016 78992 74313 153305 0,400
* Emisyonlar aşağıdaki yönergelerde tarif edilen yöntemlere uygun şekilde hesaplanmıştır: Hükümetler Arası İklim Değişikliği Paneli-IPCC Ulusal Sera Gazı Envanteri Yönergeleri, 2006 Sera Gazı Protokolü: Kurumsal Muhasebe ve Raporlama Standardı (Revize Sürüm)​